اهمیت کاردرمانی برای نشستن کودک

کاردرمانی برای نشستن کودک نقش مهمی در رشد و تکامل حرکتی دارد و به کودکان کمک می‌کند تا کنترل بهتر عضلات و تعادل خود را به دست آورند. این فرایند نه تنها باعث تقویت توانایی‌های جسمی می‌شود، بلکه به بهبود هماهنگی حرکات و افزایش استقلال کودک در فعالیت‌های روزمره کمک می‌کند. 

با تمرین‌های مناسب و تخصصی، کاردرمانی می‌تواند پایه‌ای قوی برای مهارت‌های حرکتی آینده کودک فراهم کند و مسیر رشد سالم‌تری را برای او رقم بزند.

🎧 اگر فرصت خواندن مقاله را ندارید، می‌توانید در وویس زیر صحبت‌های جناب آقای قدرت خاوری را گوش دهید.

زمان مناسب برای نشستن کودک

کسب مرحله sitting یا نشستن در کودکان به طور طبیعی از حدود ۶-۷ ماهگی انتظار می‌رود و ما انتظار داریم که در این سن در سیر طبیعی رشدی و فعال شدن کدهای ژنتیکی مغز مرحله نشستن نشان داده شده و ایجاد شود، اما اگر کودکی زمان را گذراند و نتوانست نشستن را کسب کند، می‌تواند جزو رد فلگ‌ها باشد و هشدار برای خانواده باشد؛ به‌خصوص کودکی که از هفت ماهگی گذشته و هنوز توانایی نشستن مستقل را ندارد. در کاردرمانی کسب مهارت نشستن بسیار لازم و واجب است و تمرینات متعددی برای این مرحله وجود دارد که همکاران کاردرمانگر در بهترین مرکز کاردرمانی از آن استفاده می‌کنند.

اهمیت نشستن در روند رشد کودک

ضرورت مرحله نشستن از این بابت است که ثبات ستون فقرات و تنه برای مراحل بعدی الزامی است و وقتی تنه نتواند ثبات ابتدایی خود را داشته باشد، تقریباً هیچ وقت راه رفتن ممکن نخواهد بود.

کودکی که نشستن مستقل پیدا نکند، به هیچ عنوان راه رفتن را نخواهد داشت و حتی کودکی که دچار ضایعه عصبی-عضلانی باشد، مانند فلج مغزی، تا سن ۲ سالگی نتواند نشستن مستقل پیدا کند، ما تقریباً امیدمان را برای راه رفتن از دست می‌دهیم؛ مگر اینکه استثنایی یا مورد خاصی وجود داشته باشد که حتماً باید از نزدیک بررسی و تعیین شود.

حواس موثر برای نشستن کودک از نگاه کاردرمانی

برای یک نشستن خوب یا حتی ایستادن مناسب، سه فاکتور بسیار تعیین‌کننده وجود دارد. این‌ها در طراحی تمرین‌ها و نقش درمانگر برای تعیین تمرین مناسب می‌توانند کمک‌کننده باشند. سه حس وجود دارد که در گرفتن وضعیت‌های مختلف بدن مانند نشستن به ما کمک می‌کنند: حس بینایی، حس عمقی و حس رسیولار یا دهلیزی.

1. حس بینایی که همه با آن آشنا هستند، وضعیت ما را در فضا به مغز گزارش می‌دهد و مغز در نتیجه آن می‌تواند پیام عضلانی مناسب صادر کند.

2. حس عمقی (Proprioception)، حسی است که از عمق مفاصل، تاندون‌ها، رباط‌ها و عضلات به مغز مخابره می‌شود و وضعیت مفاصل، میزان فشاری که روی آنهاست و حرکت آنها را به مغز گزارش می‌کند؛ در نتیجه عضلات با فرمان مغز پیام متناسب را صادر می‌کنند.

3. حس دهلیزی (Vestibular) از گوش داخلی ما به سمت مغز مخابره می‌شود و به مغز گزارش می‌دهد که وضعیت سر و بدن در چه وضعیتی، شیب و زاویه‌ای قرار دارد؛ این حس نیز پاسخ عضلانی مناسب را از جانب مغز در بر خواهد داشت.

نقش کاردرمانی برای نشستن کودک

با در نظر گرفتن این موارد و تقویت‌های عضلانی مناسب، معمولا در کاردرمانی نشستن کودک تسهیل خواهد شد.

درمانگر با ارزیابی دقیق حواس بینایی، عمقی و دهلیزی کودک، تمرین‌هایی طراحی می‌کند که به بهبود هماهنگی عضلات و تثبیت وضعیت بدن کمک می‌کنند و در نتیجه کودک قادر خواهد بود با تعادل و استحکام بیشتری بنشیند و کنترل بهتر بر حرکات خود داشته باشد.

جمع بندی; اهمیت کاردرمانی برای نشستن کودک و عوامل موثر بر نتیجه درمان

در نهایت، ضرورت مرحله نشستن انکارناپذیر است و کودکی که نتواند بنشیند، تقریباً هیچ‌کدام از مراحل بعدی را کسب نخواهد کرد. اما برای نشستن، رویکردها و تمرینات متفاوتی وجود دارد که بسته به شدت ضایعه و سطح GMFCS است. اگر کودک سی‌پی باشد، همچنین مسائل بینایی و موارد دیگر می‌توانند در زمان و میزان نتیجه تأثیرگذار باشند.