کلینیک حامی » کاردرمانی کلینیک حامی » تاخیر حرکتی در کودکان با چه علائمی روی می دهد؟
زمان مطالعه ۸ دقیقه

تاخیر حرکتی در کودکان با چه علائمی روی می دهد؟

تأخیر حرکتی یکی از چندین مشکلی است که در کودکان روی می دهد. به این صورت که آن ها نمی توانند فعالیت و اقدامات متناسب با شرایط سنی خود را در زمان مناسب انجام دهند یا اینکه در مقابسه با هم سالان خود، تاخیر دارند. تاخیر حرکتی خود به دو نوع خفیف و شدید تقسیم بندی می شود. در ادامه با ما همراه باشید تا با این اختلال و علل و علائم آن بیشتر آشنا شوید.

کودک در حال حرکت

انواع تاخیر حرکتی

کودکانی که دچار اختلال و تاخیر رشدی حرکتی هستند،اغلب به دو گروه تقسیم بندی می شوند.

تأخیر حرکتی خفیف

تأخیر حرکتی خفیف هنگامی است که کودک قادر به استفاده از دست و انگشتان خود برای نگه داشتن، دستکاری و استفاده از وسایل در سن مناسب آن نباشد. مهارت های حرکتی ظریف به هماهنگی چشم و دست نیاز دارند، توانایی دیدن و پاسخ دادن با حرکات مناسب دست ها و انگشتان.
توانایی گفتار همچنین از مهارت های حرکتی ظریف استفاده می کند. زیرا عضلات لب، زبان و صورت باید برای ایجاد اشکال مختلف هماهنگ شوند تا کودک بتواند صحبت کند. کودکان می توانند در مهارت های حرکتی ظریف، مهارت حرکتی ناخوشایند (حرکات بزرگ مانند خزیدن یا راه رفتن) یا هر دو تأخیر را داشته باشند.
کودکان طبق برنامه های خود رشد می کنند. بعضی از کودکان زودتر از دیگران می توانند اسباب بازی بردارند یا از مداد رنگی استفاده کنند. بسیاری از کودکان با تأخیر حرکتی در برخی مواقع، قادر به انجام فعالیت هستند اما این فعالیت ها را دیرتر از اکثر کودکان در سن خود انجام می دهند.
در برخی موارد، تأخیر حرکتی ممکن است با مشکل دیگری مانند اوتیسم یا ناتوانی در رشد همراه باشد. کاردرمانگر کودک، به والدین کمک می کند تا بفهمند تأخیر حرکتی فرزندشان جای نگرانی دارد یا خیر. او در هر بار مراجعه در مورد مهارت های حرکتی و رشد خوب فرزند شما سؤال می کند.
اگر نگرانی وجود داشته باشد، متخصص کاردرمانی می تواند غربالگری ویژه اوتیسم را هنگامی که کودک شما 18 تا 24 ماه دارد، انجام دهد. مهم است که در همه ملاقات های تنظیم شده با مرکز کاردرمانی مورد نظر حضور یابید تا هرچه سریع تر مشکلات کودک برطرف شود.

تأخیر حرکتی شدید

شدت این نوع تاخیر حرکتی به نحوی است که می توان آن را در گروه مشکلات فلج مغزی جای داد. علائم این نوع تاخیر حرکتی معمولا در روش های تشخیصی و آزمایشات مختلف مشخص می شود و کودک برای درمان به یک کاردرمانگر نیاز دارد.
اگر کودکان با تاخیر حرکتی می توانند بدون مداخله کاردرمانی به روال عادی زندگی برگردند، این کودکان نمی توانند. یعنی اگر بخواهند بدون مراجعه به مرکز کاردرمانی درمان شوند، حتما عوارض ثانویه ای در حرکات و راه رفتن برایشان روی می دهد.

علل بروز تاخیر رشدی و حرکتی در کودکان چیست؟

بعضی از کودکان بعداً به نقاط عطف حرکتی خود می رسند و مشکلی وجود ندارد. وقتی تأخیر حرکتی به دلیل یک مشکل پزشکی باشد، ممکن است مشکل مربوط به عضلات کودک و یا یک اختلال هماهنگی باشد. زمانی که مغز و دست ها در کار با هم مشکلی دارند اختلال هماهنگی روی می دهد که به این حالت دیس پراکسی گفته می شود.

محققان به طور دقیق نمی دانند که چه عواملی باعث بروز این مشکلات حرکتی می شود اما برخی از احتمالات عبارتند از:

  • زایمان زودرس که می تواند باعث رشد کندتر عضلات شود.
  • اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون
  • اختلالات عصبی عضلانی شایع مانند بیماری دیستروفی عضلانی یا فلج مغزی
  • مشکلات رشدی مانند اوتیسم
  • کاهش قدرت انگشت و بازو
  • تأخیرهای شناختی
  • مشکلات بینایی

تاخیر حرکتی کودکان چه علائمی دارد؟

کودک با اختلال حرکتی

کودک با حرکت معمول

کودک با تأخیر حرکتی، ممکن است در روند تکامل حرکات و فعالیت ها دچار مشکل شود. در زیر لیستی از فعالیت های حرکتی و سنی که کودک معمولاً آن ها را انجام می دهد، آورده شده است:

  • 4 ماهگی: دست ها را از مشت باز می کند. با انگشتان بازی می کند و انگشتان را به دهان می آورد. اسباب بازی را در دست گرفته و تکان می دهد و در اسباب بازی های آویزان تاب می خورد و بازی می کند.
  • 6 ماهگی: جسمی را از یک دست به دست دیگر منتقل می کند و یک جسم کوچک را با استفاده از چهار انگشت به سمت خود می کشد (گرفتن راکینگ).
  • 9 ماهگی: یک وسیله کوچک را با سه انگشت برمی دارد. با دست زدن شما همزمان دست می زند.
  • 12 ماهگی: یک وسیله را درون یک وسیله دیگر می گذارد. دو وسیله را به هم می زند و با استفاده از انگشتان و انگشت شست یک وسیله را برمی دارد (چنگال گرفتن).
  • 2 سالگی: چهار تا شش بلوک را در یک برج قرار می دهد و یا چهار تا شش بلوک را پشت سر هم قرار می دهد.
  • 2 سال و نیم: آیا می تواند یک خط افقی یا عمودی ترسیم کند؟ آیا می تواند یک درب را برداشته یا پیچ کند؟ هشت بلوک را در یک برج قرار می دهد و برگه های یک کتاب را ورق می زند.
  • 3 سالگی: آیا می تواند با کشیدن یک دایره از شما تقلید کند؟ 10 بلوک را در یک برج قرار می دهد و با قیچی کودک، کاغذ برش می زند.
  • 4 سالگی: تصویری از شخص با شش قسمت و دکمه های بزرگ یا متوسط ​​می کشد.

تأخیر در گفتار گاهی می تواند نشانه تأخیر حرکتی باشد. زیرا در گفتار از حرکات دهان، لب ها و زبان استفاده می شود.

بسیاری از کودکان سالم هستند و حتی اگر این برنامه را رعایت نکنند، مهارت های حرکتی معمولی دارند. متخصص کاردرمانی می تواند عضلات و حرکات کودک را بررسی کند تا ببیند آیا مشکلی وجود دارد یا خیر. او همچنین در مورد این که کودک در خانه چه کاری انجام می دهد یا چه کاری انجام نمی دهد، سؤالاتی مطرح می کند.

تفاوت کودکان با تاخیر حرکتی و کودکان سی پی

عمده ترین تفاوت این دو اختلال در کودکان به شواهد و سوابق پزشکی بر می گردد. کودکانی که دچار فلج مغزی هستند، اغلب دارای آتروفی و لکه های مغزی هستند. همچنین حین تولد نیز مشکلات تنفسی داشته اند.

مشکلات حرکتی در این کودکان نسبت به شرایط تاخیر حرکتی، با شدت بیشتری روی می دهد و ماندگارتر نیز است.

احتمال بدفرمی های مفصلی  حرکتی برای کودکان مبتلا به سی پی بسیار بالا است اما برای کودکان با تاخیر حرکتی چنین نگرانی وجود ندارد.

تفاوت دیگری که میان این دو عارضه وجود دارد احتمال اختلالات شناختی و ذهنی است که در کودکان فلج مغزی بیشتر است.

چه موقع برای درمان اقدام کنیم؟

کودک را به همه جلسات معاینه ببرید تا کاردرمانگر بتواند مطمئن شود آیا کودک شما مهارت مناسب سنی را دارد یا خیر.

اگر کودک شما از یک زمانی به بعد قادر به انجام کارهایی که قبلاً به صورت معمول انجام می داد، نبود یا حرکات او سفت و ضعیف شده است، فوراً با یک مرکز کاردرمانی خوب تماس بگیرید.

تاخیر حرکتی چگونه تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص تأخیر حرکتی، پزشک حرکت کودک را مشاهده می کند و بسته به سن کودک، از او می خواهد وسایل کوچک را دستکاری کند و وظایف عملکردی مناسب برای سن را انجام دهد.

پزشک همچنین عضلات کودک را بررسی می کند. اگر مشکلی را مشاهده نماید، آزمایشات دیگری را برای کودک انجام می دهد. این آزمایشات به شرایط کودکان بستگی دارد اما ممکن است شامل آزمایش تصویربرداری یا آزمایش خون برای بررسی اختلالات ژنتیکی، فلج مغزی یا مشکلات تیروئید باشد.

همچنین ممکن است کودک را به متخصصی ارجاع دهد که بتواند آزمایش های مختلف رشدی و حرکتی مختلفی را برای او انجام دهد.

آیا اختلال حرکتی کودک درمان می شود؟

برخی از تأخیرهای حرکتی با تمرین مهارت، به خودی خود برطرف می شوند. یک کودک ممکن است به سادگی فعالیت را دیرتر از سایر کودکان در سن خود انجام دهد. همچنین ممکن است پزشک برای ارزیابی و کمک به کودک در پرورش این مهارت ها، کاردرمانی یا گفتاردرمانی را توصیه کند.

اگر مشکل دیگری باعث تأخیر شود، پزشک احتمالاً کودک را به یک متخصص مغز و اعصاب کودکان ارجاع می دهد. روش درمان به علت تأخیر حرکتی کودک بستگی دارد. پس از شناسایی آن بهترین و قطعی ترین روش ها به کار گرفته می شوند.

کاردرمانی کودکان با تاخیر حرکتی

یکی از روش های درمان تاخیر حرکتی، کاردرمانی است. در طی فرآیند کاردرمانی، فرد متخصص بسته به شرایط کودک تمریناتی را برای او در نظر می گیرد که به صورت مدون و برنامه ریزی شده، باید انجام شود. در طول مدت کاردرمانی نیز ارزیابی ها توسط متخصصین انجام می شود تا بتوان هرچه سریع تر این مشکل را برطرف ساخت.

برای کودکانی که تاخیر حرکتی خفیف دارند، معمولا 10 الی 15 جلسه کاردرمانی کفایت می کند تا کودک بتواند به شرایط نرمال بازگردد.

اهمیت کاردرمانی

شاید کودکان با تاخیر حرکتی خفیف بتوانند بدون کاردرمانی و در طولانی مدت، درمان شوند اما برای کودکانی که دچار تاخیر حرکتی شدید هستند، مراجعه به یک مرکز توانبخشی خوب برای کاردرمانی الزامی است. در غیر این صورت ممکن است عوارضی مانند کند بودن در انجام مهارت های مختلف، اشتباه انجام دادن بسیاری از اقدامات، کلامزی و … روی دهد.

چگونه از بروز تاخیر حرکتی جلوگیری کنیم؟

همانطور که اشاره کردیم تأخیر حرکتی دلایل زیادی دارد. بنابراین پیشگیری از آن ها دشوار است. دادن فرصت هایی برای تمرین مهارت های حرکتی به کودک بسیار مفید است. كودكان را تشویق كنید كه مهارت های حرکتی را در سن مناسب تجربه كنند. به کودکان فرصت های زیادی برای بازی، استفاده از وسایل و تجربه مهارت های جدید دهید.

https://intermountainhealthcare.org/services/pediatrics/services/rehabilitation/services/fine-motor-delay/

لوگو حامی کلینیک

مرکز توانبخشی و کاردرمانی حامی

برای خدمت و حمایت از کودکان توانخواه شما، نام "حامی" را بر خود نهادیم. کلینیک توانبخشی حامی با بهره گیری از کادری مجرب، متعهد و علمی و استفاده از تجهیزات به روز توانبخشی در راستای هدف خدمت به جامعه توانخواهان ایران، آماده ارائه خدمات نوین توانبخشی و باز توانبخشی در حیطه های مختلف جهت بهبود و تعالی سطح عملکردی و استقلال کودکان مبتلا به ضایعات سیستم عصبی مرکزی است. کلینیک توانبخشی حامی با رویکردی "مراجع محور" پس از ارزیابی و معاینات اولیه اهداف کوتاه مدت و بلند مدت درمانی مراجع را به صورت واضح و مشخص به ایشان ارائه نموده و پس از اطمینان از آگاهی کامل مراجع به روند و مسیر درمان، خدمات توانبخشی را ارائه می نماید.
برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *